Casus IEP: Grenzen geven geeft houvast

Op een woonzorglocatie raakte een bewoner met dementie steeds vaker in conflict met zijn omgeving. Hij kon dreigend en dwingend reageren op zijn partner, medewerkers en medebewoners. Zijn stemming wisselde snel tussen euforisch en boos, en ziekte-inzicht ontbrak.

De behandelaar schakelde het consultatieteam van het IEP in Venray in om mee te kijken. Dit team ondersteunt zorgorganisaties bij zeer ernstig probleemgedrag (D-ZEP) en helpt om situaties te stabiliseren voordat ze escaleren.

Van observatie naar opname
Tijdens de observatie gaven de verpleegkundige en ggz-agoog omgangsadviezen en werd medicatie bijgesteld door de specialist ouderengeneeskunde. Dat bracht tijdelijk rust. Na enkele weken raakte het team echter opnieuw overbelast, waarop een tijdelijke opname bij het IEP volgde.

Op de afdeling werd gestart met duidelijke afspraken en kaders in de omgang met de cliënt. De structuur gaf houvast, voor zowel de bewoner als het team. Tegelijkertijd werd gekeken hoe de cliënt meer autonomie en regie kon ervaren, omdat de onrust vaak voortkwam uit een gevoel van controleverlies.

Kleine aanpassingen met groot effect
De spanning bleek vooral te ontstaan wanneer andere bewoners aan zijn persoonlijke spullen kwamen. De oplossing zat in iets kleins, maar doeltreffends: de cliënt kreeg een eigen kamersleutel, zodat hij zelf kon bepalen wanneer hij zijn kamer opende of sloot. Die ene maatregel gaf hem eigenaarschap, verminderde zijn achterdocht en bracht zichtbaar meer rust. Daarnaast werd ingezet op activiteiten.

Leren van de praktijk
“De behandeling zit hem niet altijd in het uitproberen met medicatie,” vertelt een betrokken medewerker. “Vaak zit het juist in de benadering. Als zorgmedewerker vinden we het soms lastig om duidelijke grenzen te stellen, omdat we zijn ‘getraind’ om respectvol en dienstbaar te zijn. Maar sommige cliënten hebben juist hele duidelijke kaders nodig. Dat geeft hen veiligheid, duidelijkheid en geborgenheid.”

Deze casus laat zien hoe IEP, als landelijk expertisecentrum D-ZEP, samen met zorgorganisaties complexe situaties weer in balans brengt. Door kennis uit ouderenzorg en GGZ te verbinden, helpt het IEP teams grip te krijgen op gedrag met oog voor de cliënt, de naasten en het zorgteam.