Burgerschapservaring voor Roercollege bij Camillus

Goed burgerschapsonderwijs is belangrijker en relevanter dan ooit. Het in de praktijk brengen ervan blijkt voor veel scholen echter nog een uitdaging. Maar dat geldt niet voor het Roercollege in Roermond, dat hier al jaren mee vooroploopt dankzij hun bevlogen burgerschapscoördinator Harry Maas. Sinds 2023 werkt Harry samen met De Zorggroep als ‘leverancier’ van opdrachten voor de leerlingen. Een samenwerking waar niet alleen beide partijen de vruchten van plukken, maar waarmee ook de leerlingen waardevolle levenslessen opdoen.

Het burgerschapsonderwijs is erop gericht een gezamenlijke basis te leggen voor de gemeenschappelijke, democratische waarden in onze samenleving. Zo worden leerlingen onder meer voorbereid om actief deel te nemen in de maatschappij. Scholen mogen zelf bepalen hoe zij het burgerschapsonderwijs vormgeven. “Bij het Roercollege is iedere leerling verplicht om gedurende zijn of haar schooltijd in totaal drie opdrachten te volbrengen die te maken hebben met burgerschap”, legt Harry uit. “Dit kan van alles zijn: een vrijwilligersactiviteit die te maken heeft met het klimaat, het mee organiseren van een evenement of bijvoorbeeld een handje helpen in de zorg.”

Wandelen, bingo en manicure
Woonzorglocatie Camillus van De Zorggroep ligt zo ongeveer in de achtertuin van het Roercollege. Het lag dan ook voor de hand dat Harry contact opnam om te kijken of ze iets voor elkaar zouden kunnen betekenen. Aangezien helpende handen altijd welkom zijn in de zorg, was het snel beklonken. In 2023 kreeg de samenwerking concreet vorm. Sindsdien levert Camillus burgerschapsopdrachten aan het Roercollege, waar leerlingen zich vervolgens voor kunnen inschrijven. Leerlingen Nisanur, Amber en Julie besloten zich aan te melden voor activiteiten bij Camillus. Nisanur ging wandelen met bewoners van de woonzorglocatie. “Soms kunnen de bewoners niet meer zo goed lopen en zijn ze snel moe. Samen met de beweegcoach ging ik met hen wandelen in het parkje bij de locatie. Ondertussen praatten we over van alles. Ik vond het heel leuk en gezellig.” Amber hielp mee tijdens de bingo. “Ik hielp de mensen mee tijdens het bingospel op locatie en met het uitreiken van de prijsjes. Het was leerzaam om te zien hoe de mensen daar wonen en hoe ze het hebben.” Julie nam onder meer deel aan een bijeenkomst over eenzaamheid en dementie, knutselde met cliënten en hielp mee met de manicure. “Ik zou er later niet mijn beroep van willen maken, maar het was een leuke ervaring.”
 
Geen vanzelfsprekendheid
Op de vraag of ze dit ook vrijwillig zouden doen als het niet verplicht werd vanuit school, antwoorden de tienermeiden na enige aarzeling met een kort maar goudeerlijk ‘nee’. “Dit laat precies het belang zien van het burgerschapsonderwijs”, zegt Harry. “Vroeger gingen we met onze ouders mee naar het clubhuis en hielp je mee met van alles. Dat is nu niet meer. Er is iets weg in onze maatschappij, het burgerschap is geen vanzelfsprekendheid meer. Het verplichtende element is blijkbaar nodig om mensen te stimuleren iets bij te dragen.” Gelukkig werpt de aanpak van het Roercollege over de gehele linie wel al duidelijk zijn vruchten af. “We starten vanaf de brugklas. Als de leerlingen hun 3 verplichte opdrachten hebben gedaan, krijgen ze een certificaat. Inmiddels zijn er al leerlingen met een 5e of 6e certificaat.” Waar er vorig jaar rond deze tijd 1.300 uur aan maatschappelijke opdrachten werd besteed, zijn dat er nu al 1.400. “We zien dat onze aanpak echt iets teweegbrengt. De leerlingen zijn actiever geworden en nemen drempels. Ze krijgen er steeds meer plezier in. Sommige leerlingen voelen zich in een schoolsituatie minder op hun gemak. Juist bij deze leerlingen krijgen we dan soms de meest fantastische feedback terug van opdrachtgevers. Dat is supermooi om te zien.”

Eigen verantwoordelijkheid
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is dat er echt een beroep wordt gedaan op een stuk eigen verantwoordelijkheid van de leerlingen. “Zij moeten bewijs aanleveren dat ze hun opdracht hebben uitgevoerd”, licht Harry toe. “Leerlingen kunnen zich niet zomaar op het laatste moment afmelden of niet komen opdagen. Als zij ziek zijn, moeten zij zich zowel afmelden voor school als bij hun opdrachtgever als zij die dag een opdracht hebben staan. Dat is altijd belangrijk, maar in een zorgomgeving des te meer. Daar wordt gewoon echt op je komst gerekend.”
 
Positieve reacties
Harry is erg te spreken over de samenwerking met Camillus. “De samenwerking bevalt heel erg goed. Het was allemaal heel snel geregeld, de feedback die de leerlingen krijgen is goed en de bewoners reageren ook erg leuk. Een echte win-win voor iedereen.”

Harry reikt de certificaten uit aan Julie, Nisanur en Amber